Dikoloi, boima le ditekanyo

Tare, GVM le GCM

Tare ke boima ba koloi e se nang morwalo, e na le disebediswa tsa yona tse tlwaelehileng, dikarolo tse katileng le disebediswa tse hoketsweng ruri. Bukana e siya mafura le thepa e seng ya ruri, mme e kenyelletsa dibeteri tseo e leng karolo ya koloi ya motlakase. Tare ha e tshwane le boima ba koloi e jereng morwalo sekaleng sa dikoloi.

Boima bo felletseng ba koloi (GVM) ke boima bo boholo bo dumelletsweng ke moetsi bakeng sa koloi le morwalo wa yona; moo moetsi a sa bo behang, bolaodi ba ngodiso bo a bo beha. Boima bo felletseng ba kopanyo (GCM) ke boima bo boholo bo lekanang bakeng sa koloi e hulang le dikoloi tseo e di hulang, bo behilweng ke moetsi kapa, ha a sa bo bolela, bolaodi ba ngodiso. Molao o sebedisang paloyohle ya di-GVM tsa dikoloi ha o re o kenye boima ba tsona ba nnete di se na morwalo. Hlahloba dintlha tsa semmuso tsa koloi ho ena le ho hakanya ka boholo ba yona.

Dikoloi tsa bapalami le tsa thepa

Palo ya bapalami e kenyelletsa mokganni. Motor car e etseditswe kapa e fetotswe bakeng sa batho ba sa feteng robong; minibus bakeng sa ba leshome ho isa ho leshome le metso e tsheletseng; midibus bakeng sa ba fetang leshome le metso e tsheletseng empa ba sa fete mashome a mararo a metso e mehlano. Tlhaloso e akaretsang ya bese e kenyelletsa dikoloi tse etseditsweng kapa tse fetotsweng ho jara batho ba fetang leshome le metso e tsheletseng. Ka hoo midibus e wela sehlopheng se pharaletseng sa dibese moo molao oo o sebediswang.

Koloi ya thepa e etseditswe kapa e fetotswe ho jara thepa. Mofuta wa molao o kenyelletsa dikoloi tse itseng tsa ho hula le tsa ho thusa tse senyehileng; ha o hlahiswe feela ka ho kenya mokotla wa mabenkele ka koloing. Thepa ke dintho tse suthisehang. Mehuta ya dilaesense le meedi ya lebelo e sebedisa tlhophiso ya koloi hammoho le boima ba yona.

Ditrailara, dikoloi tsa dikarolo tse kopantsweng le diterekere

Trailara e etseditswe ho hulwa mme ha e itsamaise; sidecar ya sethuthuthu ha se trailara. Kopanyo ke dikoloi tse pedi kapa ho feta tse hokahantsweng. Koloi ya dikarolo tse kopantsweng e na le truck-tractor le semi-trailer. Semi-trailer ha e na axle ya ka pele mme e fetisetsa karolo e kgolo ya boima ba yona koloing e e hulang: tlhaloso ya bukana e bolela bonyane 15% ya tare ya yona.

Truck-tractor e etseditswe ho hula semi-trailer mme e jara boima bo fetisitsweng ho yona ho ena le thepa e tlwaelehileng. Terekere le haulage tractor ke mehuta e fapaneng: bukana e di arola ho GCM ya 24,000 kg. ‘Drawing’ e bolela tshebediso e rerilweng ya koloi e etseditsweng morero oo; ‘towing’ e kenyelletsa ho suthisa koloi e sa etsetswang ho hulwa, jwalo ka koloi e senyehileng. Jwale dithibelo tse fapaneng tsa ho hula di a sebetsa.

Dithuthuthu le dikoloi tse ding tse nyenyane

Sethuthuthu se na le mabili a mabedi mme se ka ba le sidecar. Motor tricycle e na le mabili a mararo le ditaolo tsa mofuta wa sethuthuthu; motor quadrucycle e na le mabili a mane le ditaolo tse jwalo. Sehlopha sa laesense se kenyelletsang mofuta wa koloi ha se etse hore mohlala o mong le o mong wa mofuta oo o be molaong tseleng e nngwe le e nngwe.

Tlhaloso ya motor vehicle e kenyelletsa ditrailara le dikoloi tse thuswang kapa tse tsamaiswang ke dienjene kapa motlakase. E siya dikoloi tse itseng tsa dibeteri tse laolwang ke motho ya tsamayang ka maoto le dikoloi tse etseditsweng ho thusa motsamao tse boima bo sa feteng 230 kg. O se sebedise molao wa koloi e tlwaelehileng ho sesebediswa sa motsamao ntle le ho hlahloba pele hore na se wela tlhalosong ya molao.

Ho lekanngwa eng hantle?

Bolelele bohle bo tloha karolong e ka pele ka ho fetisisa ho isa ho e ka morao ka ho fetisisa; kopanyo e lekanngwa e hokahane. Bophahamo bohle bo kenyelletsa morwalo. Bophara bohle ka tlwaelo bo lekanya dikarolo tse bophara ka ho fetisisa, ka mekgekolo e lekanyeditsweng ya diipone tse itseng, di-indicator le tse ding tse nyenyane tse hlahellang. Ho se bale ntho bophareng ba koloi ha se tumello e akaretsang ya morwalo o hlahellang.

Qetello ya ka pele ya semi-trailer e hlaloswa ho ya ka kingpin ya yona; qetello ya ka morao ke ntlha e ka morao ka ho fetisisa ya koloi. Melao ya ho hlahella ha morwalo e ka lekanya ho tloha dipheletsong tsa koloi, axleng kapa moleng wa yona wa bohareng wa bolelele. Kamehla lemoha ntlha eo tekanyo e qalang ho yona pele o e bapisa le moedi.

Batho, ditokomane le dikarolo tsa polokeho

Mong ke motho ya nang le tokelo ya molao ya ho sebedisa le ho natefelwa ke koloi, ho latela melao ya ditumellano tsa ditjhelete le diphetoho tsa bong. Mokganni wa porofeshenale ke ya lokelang ho ba le professional driving permit (PrDP), ho kenyelletsa mohlokomedi ya tshwanelehang wa moithuti sehlopheng seo. Morupelli o fana ka thupelo ya ho kganna bakeng sa tefo. Nako ya ho kganna e kenyelletsa nako e itseng setulong sa mokganni ha koloi e sebediswa kapa enjene e sebetsa.

Karete ya laesense ya ho kganna e ngola tumello ya motho ya ho kganna; diski ya laesense ya koloi e amana le koloi. DLTC ke setsi sa diteko tsa laesense ya ho kganna. Koloi e loketseng tsela e phetha ditlhoko tse behilweng tsa boemo bo bolokehileng. Service brake e e fokotsa lebelo le ho e emisa ha e kgannwa ka tlwaelo; parking brake e e tshwara e eme; emergency brake e fana ka mosebetsi o mong wa ho brake o hlokahalang. Retro-reflector e kgutlisetsa kganya e tswang mohloding o mong, athe mabone a hlahisa kganya. Indicator e tsebisa motsamao o rerilweng mme lebone la ho ema le lemosa ka ho brake. ‘Molao’ o bolela National Road Traffic Act 93 of 1996.

Mohlala o hlalositsweng

Koloi ya thepa e na le GVM ya 7,500 kg empa ha e jere morwalo kajeno. Thibelo ya lebelo ya mofuta wa yona e ntse e itshetlehile ka GVM e behilweng. Ho tlosa morwalo ha ho e fetole koloi e bobebe kapa ho tlosa moedi wa 100 km/h wa koloi ya thepa.

LMV, HMV le MC bukeng

LMV e bolela koloi e bobebe mme HMV e bolela koloi e boima. Phapang ya 3,500 kg e sebedisa boima bo boletsweng bakeng sa mofuta: tare bakeng sa sehlopha se amehang sa motor vehicle, GVM bakeng sa diminibus, dibese le dikoloi tsa thepa, le tekanyo e behilweng ya kopanyo bakeng sa dikopanyo. MC ke kgutsufatso ya bukana e kopanyang motorcycle, tricycle le quadrucycle.

Bukana e boetse e totobatsa GVM ya trailara e kahodimo ho 750 kg ha e arola dikopanyo bakeng sa dilaesense. O se nahane hore koloi e bobebe e hulang e dumella trailara e nngwe le e nngwe ka tumello e tshwanang ya ho kganna. Hlahloba kopanyo ya nnete ya dikoloi le khoutu e bontshitsweng laesenseng; ditlhaloso tse bonolo tsa dikhoutu tsa baithuti ha di nke sebaka sa ditokelo tsohle tsa ditrailara tsa laesense e felletseng.

Mantswe a mang a sebediswang melaong

Ngaka ke motho ya ngodisitsweng ho sebetsa boemong ba porofeshenale bo behilweng; maikutlo a motswalle ha a nke sebaka sa tlhahlobo ya bongaka e hlokahalang. Nomoro-plate ke pontsho e behilweng ya nomoro ya laesense ya koloi kapa nomoro ya kgwebo ya dikoloi. Koloi e kenyelletsa disebediswa tse tsamayang ka mabili kapa crawler tracks le disebediswa tsa tshehetso ya pholoso tse hlalositsweng, empa e seng sesebediswa se tsamayang seporong feela. Tlhaloso ya mong e ka kenyelletsa motho ya bolokang koloi kgahlanong le tumellano ya ho e kgutlisa le morekisi ya e tshwereng bakeng sa ho e rekisa, hammoho le motho ya nang le tokelo ya ho e sebedisa.

Mekgekolo e menyenyane ya ditekanyo e tobileng

Tlhaloso ya bophahamo bohle e siya disebediswa tse itseng tsa ho ama motlakase ka hodimo kapa catwalk ya koloi e tsamaiswang ka motlakase. Bophara bohle bo siya diipone tsa ka thoko le di-indicator, le 30 mm e lekanyeditsweng ka lehlakoreng ka leng bakeng sa air deflectors, direflekthara kapa diboto tsa thepa e kotsi tse boletsweng. Mekgekolo ena e bitsitsweng ka hloko ha e sebetse ho morwalo o bophara kapa disebediswa tse sa tlamellwang.