Boloka morwalo o tsentswe e bile o laolwa
Dithoto di tshwanetse go tsenngwa ka polokesego mo mmeleng wa koloi kgotsa go bofiwa ka thata le go sirelediwa gore di se ka tsa tswa kgotsa tsa tshologa. Ga di a tshwanela go goga mo mmileng kgotsa go fitlha pono ya mokgweetsi ya kwa pele, ya thoko kgotsa ya seipone e e tlhokegang. Akanya ka go boreika le go tsaya dikobe, e seng fela gore morwalo o nna o sa sute fa o pakile.
Setshelo se se diretsweng go tiisiwa ka di-twist-lock se tshwanetse go tiisiwa ka bonyane di-twist-lock tse nne. Bakeng sa sethuthuthu, dirisa dirwadi tse di maleba tse di gokagantsweng ka thata. Tlhola gape morwalo wa nnete le go bofiwa fa go laela go fetoga; sekhurumelo mo godimo ga dithoto tse di sa tiisiwang ga se ka metlha se di tshwarang ka mo go lekaneng.
Letshwao la molelwane wa boima le le bontshitsweng le oketsa thibelo ya mmila. Tlhola boima jo bo maleba jwa koloi pele o tsena; go bofiwa sentle fela ga go letlelele koloi e e fetang molelwane oo o o tshwailweng.

Bogodimo jwa morwalo mo marulelong a koloi
Bakeng sa koloi, bogodimo jwa dithoto kwa godimo ga ntlha e e kwa godimo thata ya marulelo ga bo a tshwanela go feta halofo ya bogodimo jwa koloi jo bo lekanngwang go tswa fatshe. Bukana e ntsha dibaesekele mo palong eno e e rileng ya bogodimo jwa marulelo. Ditlhokego tse dingwe tsotlhe - go bofiwa ka thata, pono, ditekanyo tsotlhe le go laela ka polokesego - di sa ntse di dira.
Fa koloi e bogodimo jwa 1.6 m, tetla ya bogodimo jwa dithoto ka fa tlase ga molao ono ke 0.8 m kwa godimo ga marulelo. Palo eno ga e tlhomamise boima jwa morwalo jo bo letleletsweng mo marulelong: raka le koloi le tsone di na le meedi ya tsone e e lekantsweng.
Go tlhagelela mo dikoloing tse di bobebe le tse di boima
Dithoto di ka tlhagelela go se fete 300 mm ka kwa ga ntlha ya kwa pele le 1.8 m ka kwa ga ntlha ya kwa morago. Meedi ya thoko e lekanngwa go tswa mo moleng wa bogare wa boleele: 1.3 m ka letlhakoreng lengwe le lengwe bakeng sa bese eo mela ya bogare jwa dithaere tsa kwa pele e kgaoganeng ka go feta 1.9 m, kgotsa koloi ya dithoto ya bonyane 12,000 kg GVM; 1.25 m ka letlhakoreng lengwe le lengwe bakeng sa dikoloi tse dingwe. Molawana wa 2009 o golaganya ditlhopha tseno le molao wa bophara jotlhe mme o rarabolola mafoko a a timetsang a bukana ya bogologolo a “e feta 12,000 kg”.
Tetla ya thoko ga e okediwe kwa ntle ga mmele. Ka sekai, 1.3 m ka letlhakoreng lengwe le lengwe e letlelela bophara jotlhe jwa dithoto jwa 2.6 m, e seng mmele le 2.6 m e nngwe. Diipone le disupo tse di rileng di ntshitswe mo palong eno, mme dithoto tsone ga di a ntshiwa.
Masakana ga a a tshwanela go tlhagelela go feta 150 mm ka kwa ga karolo e e sephara thata ya koloi. Boleele jo bo fetang axle kwa pele mmogo le go tlhagelela le jone bo tshwanetse go latela molelwane wa jone o o farologaneng, mme koloi/motswako mmogo le go tlhagelela ga yone ga di a tshwanela go feta boleele jotlhe jo bo letleletsweng ke molawana 221. Go tlhagelela ga kwa morago go go letleletsweng go ka se okediwe fela mo koloing e e setseng e le mo bogolong jwa yone jwa boleele jotlhe.
Tlhagisa ba bangwe ka morwalo o o tlhagelelang
Go tshwaya go a tlhokega fa morwalo o tlhagelela go feta 150 mm ka kwa ga letlhakore kgotsa go feta 300 mm ka kwa ga bokamorago. Motshegare, dirisa difolaga tse dikhibidu tsa lesela tsa bonyane 300 mm ka 300 mm, di lepeleditswe ka dikhutlo tse di bapileng go kgabaganya ntlha ya motsamao. Bakeng sa go tlhagelela ka fa thoko, tshwaya diphelelo tsa gone tsa kwa pele le kwa morago; bakeng sa go tlhagelela kwa morago, tshwaya bokhutlo jwa gone.
Magareng ga phirima-tsatsi le botlhaba-tsatsi, kgotsa fa batho le dikoloi di sa bonale sentle go tswa 150 m ka ntlha ya lesedi le le bokoa kgotsa maemo a bosa, dirisa mabone kgotsa di-retro-reflector tse di beilweng. Bakeng sa go tlhagelela ka fa thoko, bontsha bosweu mo ntlheng ya gone e e kwa ntle e e kwa pele le bokhibidu mo ntlheng e e kwa ntle e e kwa morago. Bakeng sa go tlhagelela kwa morago, tshwaya bophara jwa gone ka bokhibidu kwa bokhutlong le boleele jwa gone ka serolwana mo matlhakoreng ka bobedi kwa bokhutlong. Fa go tlhagelela kwa morago go le bophara jo bo kwa tlase ga 600 mm, lebone kgotsa reflector e le nngwe e khibidu ya kwa morago e lekane go tshwaya bophara joo.
Ditlhagiso tseno di dira gore go tlhagelela go go letleletsweng ka tsela e nngwe go bonale. Ga di dire gore go tlhagelela go go feteletseng kgotsa morwalo o o sa tiisiwang di nne molaong. O se ka wa dirisa molao o o bonolo wa difolaga wa motshegare jaaka molao o o feletseng wa bosigo.
Phanele 1 e farologanya bogolo jo bo tlwaelegileng jwa go tlhagelela kwa pele jwa 300 mm le go tlhagelela kwa morago ga 1.8 m mo meeding ya tlhagiso. Phanele 2 e bontsha gore go tlhagelela kwa morago go feta 300 mm kgotsa ka fa thoko go feta 150 mm go tlhoka ditlhagiso tse di beilweng. Difolaga tsa yone di bontsha go tshwaya ga motshegare fela; dirisa thulaganyo ya bosigo kgotsa ya pono e e bokoa e e tlhalositsweng fa godimo fa e le maleba. Setshwantsho ga se takiwa ka sekale mme ga se tlose meedi ya bophara jotlhe, boleele jotlhe, boleele jo bo fetang di-axle kgotsa go laela ka polokesego.

Batho ga se dithoto tse di tlwaelegileng
Bukana e tlhoka gore karolo e e rwalang batho mo koloing ya dithoto e nne le matlhakore a bonyane 350 mm kwa godimo ga bokagodimo jwa setulo bakeng sa batho ba ba ntseng, kgotsa 900 mm kwa godimo ga bokagodimo jwa go ema bakeng sa batho ba ba emeng. Bapalami ga ba a tshwanela go tsamaya mo kharaveneng. Ditekanyo tseno fela ga di letlelele tirelo ya bapalami.
Molao o o fetotsweng o thibela go rwala bana ba sekolo ka tuelo mo karolong ya dithoto. Gape o thibela go rwala batho ba bangwe ka tuelo moo, ntle le fa koloi e latela National Land Transport Act. Tetla e e farologaneng ya molao wa dipalangwa e ka se bopiwe fela ka go tsenya matlhakore a a kwa godimo.
Sekai sa maemo
Lepolanka le tlhagelela 500 mm kwa morago ga bakkie mme le sa ntse le le mo teng ga go tlhagelela kwa morago go go letleletsweng. Le feta molelwane wa tlhagiso wa 300 mm, ka jalo le tlhoka folaga e e beilweng ya motshegare kgotsa thulaganyo ya di-reflector ya pono e e bokoa/bosigo. Mokgweetsi gape o tshwanetse go le tiisa le go boloka mabone le poleiti ya nomoro di bonala.
Tlhola pele o amogela morwalo
Tlhola boima jo bo lekantsweng, ditekanyo, go bofiwa, pono ya mokgweetsi, mabone le dipoleiti, ditlhagiso tse di tlhokegang tsa go tlhagelela le gore a go rwala batho go molaong. Go fitlhelela molao wa go tlhagelela fela ga go a lekana go dira gore leeto le nne molaong.
Ditshupiso tsa metswedi
- Department of Transport - SA Learner Driver Manual: Rules of the Road (practicek53.co.za) · 1.01 (body), June 2012 · tsebe 28, 29, 30, 31
- Department of Transport - SA Learner Driver Manual: Road Traffic Signs (practicek53.co.za) · 1.00, June 2012 · tsebe 12
- Government Gazette 32258 - GN R589: National Road Traffic Regulations amendment · Department of Transport / Government Gazette · 2009-05-27 · tsebe 21
- National Road Traffic Act and Regulations - Gauteng-hosted historical consolidation · Gauteng Provincial Government (host); national legislation · Historical consolidation incorporating amendments through approximately 2010; 351 PDF pages · tsebe 248, 250, 251
- Government Gazette 40420 - GN 1408: National Road Traffic Regulations amendment · Department of Transport / Government Gazette · 2016-11-11 · tsebe 2