Boloka morwalo o kentswe mme o laolwa
Thepa e lokela ho kenngwa ka polokeho ka hara mmele wa koloi kapa ho tlanngwa ka thata le ho sireletswa hore e se ke ya tloswa kapa ya qhalana. Ha e a lokela ho hulana tseleng kapa ho pata pono ya mokganni ya ka pele, ya mahlakoreng kapa ya seipone e hlokwang. Nahana ka ho breka le ho nka dikobe, eseng feela hore na morwalo o dula o sa sisinyehe ha o pakile.
Setshelo se etseditsweng ho tiiswa ka di-twist-lock se lokela ho tiiswa ka bonyane di-twist-lock tse nne. Bakeng sa sethuthuthu, sebedisa dijari tse loketseng tse hoketsweng ka thata. Hlahloba morwalo wa nnete le ho tlanngwa hape ka mora diphetoho tsa ho laela; sekwahelo hodima thepa e hlephileng ha se kamehla se e tiisang ka ho lekaneng.
Letshwao la moedi wa boima le bontshitsweng le eketsa thibelo ya tsela. Hlahloba boima bo amehang ba koloi pele o kena; ho tiiswa hantle ka boyona ha ho dumelle koloi e fetang moedi oo o tshwailweng.

Bophahamo ba morwalo marulelong a koloi
Bakeng sa koloi, bophahamo ba thepa ka hodima ntlha e phahameng ka ho fetisisa ya marulelo ha bo a lokela ho feta halofo ya bophahamo ba koloi bo lekantsweng ho tloha fatshe. Bukana e ntsha dibaesekele palong ena e itseng ya bophahamo ba marulelo. Ditlhoko tse ding tsohle - ho tiiswa hantle, ho bonahala, ditekanyo tsohle le ho laela ka polokeho - di ntse di sebetsa.
Ha koloi e bophahamo ba 1.6 m, bophahamo ba thepa bo dumelletsweng tlasa molao ona ke 0.8 m ka hodima marulelo. Palo ena ha e behe boima ba morwalo bo dumelletsweng marulelong: raka le koloi le tsona di na le meedi ya tsona e lekantsweng.
Ho hlahella dikoloing tse bobebe le tse boima
Thepa e ka hlahella ho se fete 300 mm ka nqane ho ntlha e ka pele le 1.8 m ka nqane ho ntlha e ka morao. Meedi ya mahlakoreng e lekanywa ho tloha moleng wa bohareng wa bolelele: 1.3 m ka lehlakoreng ka leng bakeng sa bese eo mela ya bohareng ba dithaere tse ka pele e arohaneng ka ho feta 1.9 m, kapa koloi ya thepa ya bonyane 12,000 kg GVM; 1.25 m ka lehlakoreng ka leng bakeng sa dikoloi tse ding. Molawana wa 2009 o hokahanya dihlopha tsena le molao wa bophara bohle mme o rarolla mantswe a kgelosang a bukana ya kgale a “e feta 12,000 kg”.
Tumello ya lehlakore ha e eketswe ka ntle ho mmele. Mohlala, 1.3 m ka lehlakoreng ka leng e dumella bophara bohle ba thepa ba 2.6 m, eseng mmele le 2.6 m e nngwe. Diipone le disupo tse boletsweng di ntshitswe palong ena, empa thepa yona ha e a ntshwa.
Masakana ha a a lokela ho hlahella ho feta 150 mm ka nqane ho karolo e pharalletseng ka ho fetisisa ya koloi. Bolelele bo ka pele ho axle hammoho le ho hlahella bo lokela hape ho latela moedi wa bona o arohaneng, mme koloi/motswako hammoho le ho hlahella ha yona ha di a lokela ho feta bolelele bohle bo dumelletsweng ke molawana 221. Ho hlahella ho ka morao ho dumelletsweng ho ke ke ha eketswa feela koloing e seng e le boleleleng ba yona bo boholo bohle.
Lemosa ba bang ka morwalo o hlahellang
Ho tshwaya hoa hlokahala ha morwalo o hlahella ho feta 150 mm ka nqane ho lehlakore kapa ho feta 300 mm ka nqane ho bokamorao. Motshehare, sebedisa difolakga tse kgubedu tsa lesela tsa bonyane 300 mm ka 300 mm, di fanyehilwe ka dihuku tse haufi di tshekalletse lehlakore la ho tsamaya. Bakeng sa ho hlahella lehlakoreng, tshwaya dipheletso tsa hona tse ka pele le ka morao; bakeng sa ho hlahella ka morao, tshwaya qetello ya hona.
Pakeng tsa ho dikela le ho tjhaba ha letsatsi, kapa ha batho le dikoloi di sa bonahale ka ho hlaka ho 150 m ka lebaka la kganya e fokolang kapa boemo ba lehodimo, sebedisa mabone kapa di-retro-reflector tse behilweng. Bakeng sa ho hlahella lehlakoreng, bontsha bosweu ntlheng ya hona e kantle e ka pele le bofubedu ntlheng ya hona e kantle e ka morao. Bakeng sa ho hlahella ka morao, tshwaya bophara ba hona ka bofubedu qetellong le bolelele ba hona ka bosehla mahlakoreng ka bobedi qetellong. Moo ho hlahella ka morao ho leng ka tlase ho 600 mm ka bophara, lebone kapa reflector e le nngwe e kgubedu ka morao e lekane ho tshwaya bophara boo.
Ditemoso tsena di etsa hore ho hlahella ho dumelletsweng ka tsela e nngwe ho bonahale. Ha di etse hore ho hlahella ho feteletseng kapa morwalo o sa tiiswang di be molaong. O se ke wa sebedisa molao o bonolo wa difolakga wa motshehare e le molao o felletseng wa bosiu.
Phanele 1 e arola boholo bo tlwaelehileng ba ho hlahella ka pele ba 300 mm le ho hlahella ka morao ha 1.8 m ho meedi ya temoso. Phanele 2 e bontsha hore ho hlahella ka morao ho fetang 300 mm kapa ho hlahella lehlakoreng ho fetang 150 mm ho hloka ditemoso tse behilweng. Difolakga tsa yona di bontsha ho tshwaya ha motshehare feela; sebedisa tokisetso ya bosiu kapa ya ho se bone hantle e hlalositsweng ka hodimo ha e ameha. Setshwantsho ha se takilwe ka sekala mme ha se hlakole meedi ya bophara bohle, bolelele bohle, bolelele bo fetang di-axle kapa ho laela ka polokeho.

Batho ha se thepa e tlwaelehileng
Bukana e hloka hore karolo e tsamaisang batho koloing ya thepa e be le mahlakore a bonyane 350 mm ka hodima sebaka sa ho dula bakeng sa batho ba dutseng, kapa 900 mm ka hodima sebaka sa ho ema bakeng sa batho ba emeng. Bapalami ha ba a lokela ho tsamaya ka kharavene. Ditekanyo tsena feela ha di dumelle tshebeletso ya bapalami.
Molao o fetotsweng o thibela ho tsamaisa bana ba sekolo ka tefo karolong ya thepa. O boetse o thibela ho tsamaisa batho ba bang ka tefo moo, ntle le moo koloi e latelang National Land Transport Act. Tumello e arohaneng ya molao wa dipalangwang e ke ke ya hlahiswa feela ka ho kenya mahlakore a phahameng.
Mohlala wa boemo
Lepolanka le hlahella 500 mm ka mora bakkie empa le ntse le le ka hara ho hlahella ka morao ho dumelletsweng. Le feta moedi wa temoso wa 300 mm, kahoo le hloka folakga e behilweng ya motshehare kapa tokisetso ya direflector ya ho se bone hantle/bosiu. Mokganni o lokela hape ho le tiisa le ho boloka mabone le nomoro ya koloi di bonahala.
Hlahloba pele o amohela morwalo
Hlahloba boima bo lekantsweng, ditekanyo, ho tlanngwa, pono ya mokganni, mabone le dinomoro, ditemoso tse hlokwang tsa ho hlahella le hore na ho tsamaisa batho ho molaong. Ho fihlela molao wa ho hlahella feela ha ho lekane ho etsa hore leeto le be molaong.
Ditshupiso tsa mehlodi
- Department of Transport - SA Learner Driver Manual: Rules of the Road (practicek53.co.za) · 1.01 (body), June 2012 · leqephe 28, 29, 30, 31
- Department of Transport - SA Learner Driver Manual: Road Traffic Signs (practicek53.co.za) · 1.00, June 2012 · leqephe 12
- Government Gazette 32258 - GN R589: National Road Traffic Regulations amendment · Department of Transport / Government Gazette · 2009-05-27 · leqephe 21
- National Road Traffic Act and Regulations - Gauteng-hosted historical consolidation · Gauteng Provincial Government (host); national legislation · Historical consolidation incorporating amendments through approximately 2010; 351 PDF pages · leqephe 248, 250, 251
- Government Gazette 40420 - GN 1408: National Road Traffic Regulations amendment · Department of Transport / Government Gazette · 2016-11-11 · leqephe 2