Umkhawulo wendlela usebenza ngaphandle kwetshwayo elikukhumbuzako
Ngaphandle kwalapho itshwayo lendlela libeka omunye umkhawulo ngokomthetho, umkhawulo omkhulu ojayelekileko ngu-60 km/h endleleni yomphakathi yedorobha, 100 km/h endleleni yomphakathi ngaphandle kwedorobha engasiyo indlela ekulu, no-120 km/h endleleni ekulu. Imithetho le iyasebenza nanyana kungekho itshwayo lesiqubuthu lapho ungena khona endleleni.
Umkhawulo otjengiswe endleleni nomkhawulo wesigaba sekoloyi kusebenza ndawonye. Sebenzisa umkhawulo ophasi osebenzako. Umkhawulo sisilinganiso esiphezulu, ingasi into okufanele uyifinyelele: ukubona, ukubambelela, iimoto, abakhamba ngeenyawo, umthwalo nendawo yokujama kungadinga isiqubuthu esiphasi khulu. Ukudlula akuvumeli ukweqa umkhawulo.

Isigaba seenkoloyi se-100 km/h
Incwadi iveza isigaba se-100 km/h samabhasi nomsebenzi othileko wekhumbi labagibeli. Ukusetjenziswa kwekoloyi kuqakathekile: umthetholawulo 293 uhlukanisa ikhumbi elisebenza ngokwelayisensi yokusebenza. Ungasebenzisi umthetho ongacaciko othi “zoke iinkoloyi zabagibeli” ekoloyini ejayelekileko.
Itjhuguluko lango-2016 lingeza iinkoloyi zepahla ezingaphezu kwe-3,500 kg begodu ezingadluli ku-9,000 kg GVM, neenhlanganisela zeenkoloyi zepahla namathreyila ezinama-GVM ahlanganisiweko akuleso silinganiso. Umkhawulo wazo ngu-100 km/h ngitjho nendleleni ekulu ye-120 km/h.
Isigaba seenkoloyi se-80 km/h
Umkhawulo we-80 km/h usebenza ezigabeni ezilandelako, ngaphasi kwananyana ngimuphi umkhawulo ophasi wendlela:
- Ikoloyi yepahla ene-GVM engaphezu kwe-9,000 kg.
- Ikoloyi yepahla edonsako nethreyila linye namkha amabili lapho isamba sama-GVM wazo sidlula ku-9,000 kg.
- Ikoloyi ehlangeneko lapho i-GCM ye-truck-tractor idlula ku-9,000 kg.
- Ikoloyi yokutakula lokha idonsa enye ikoloyi.
Yazi bewulandelele isiqubuthu sakho
Ikoloyi eyakhelwe namkha ekghona u-60 km/h namkha ngaphezulu kufanele ibe nesilinganisi sesiqubuthu esisebenzako. Sihlole kunokulinganisela isiqubuthu ngetjhada lenjini namkha ngekoloyi engaphambili. Isisetjenziswa esingakanembi namkha esingasebenziko yinkinga yentlabagelo ekufanele ilungiswe, ingasi imvumo yokweqa umkhawulo.
Lapho ikoloyi ethileko kufanele ibe nesilawuli sokukhawulela isiqubuthu, isisetjenziswa asisusi umsebenzi womtjhayeli wokulalela imikhawulo yendlela ephasi. Ikoloyi enesilawuli isengakhamba msinyana khulu ejikweni, ebantwini abakhamba ngeenyawo namkha ekuboneni okumbi.
Isibonelo esihlathululiweko
Ikoloyi yepahla ye-12,000 kg GVM ikhamba endleleni ekulu enetshwayo le-120 km/h. Umkhawulo wesigaba sayo ngu-80 km/h. Nayingena endaweni yomsebenzi enetshwayo le-60 km/h, umkhawulo uba ngu-60 km/h; izulu namkha abasebenzi eduze komzila kungadinga ongaphasi godu. Umtjhayeli uhlola omunye nomunye umkhawulo osebenzako kunokukhetha inomboro ekulu kunazo zoke.
Isibonelo: sebenzisa ubudisi obulinganiselweko
Ikoloyi yepahla elinganiselwe ku-6,000 kg idonsa ithreyila elilinganiselwe ku-2,000 kg. I-GVM ehlangeneko ye-8,000 kg iyifaka esigabeni se-100 km/h. Ukutjhugulula ithreyila kufakwe elilinganiselwe ku-4,000 kg kwenza isamba sibe yi-10,000 kg, umkhawulo wesigaba ube yi-80 km/h. Ukubala kusebenzisa izilinganiso ezibekiweko, nanyana womabili amathreyila angakalayitjhi.
Ezinye iigaba ze-100 km/h neentlabagelo
Isigaba se-100 km/h sifaka ne-midibus esebenza ngelayisensi yokusebenza, ibhasi lezokuthutha msinyana nesitimela samabhasi sezokuthutha msinyana. Imithetho yango-2014 ibeka iimfuneko zesilawuli sokukhawulela isiqubuthu samakhumbi, ama-midibus, amabhasi neenkoloyi zepahla ezibaliweko ezingaphezu kwe-3,500 kg ezitlolisiwe kokuthoma ngemva kwe-1 December 2016. Umkhawulo wesigaba osebenzako usasebenza ngaphandle kokuthembela esisetjenzisweni ukuwuphoqa.
Iinkomba zemithombo
- Department of Transport - SA Learner Driver Manual: Rules of the Road (practicek53.co.za) · 1.01 (body), June 2012 · ikhasi 8, 28
- Department of Transport - SA Learner Driver Manual: Road Traffic Signs (practicek53.co.za) · 1.00, June 2012 · ikhasi 12
- Government Gazette 40420 - GN 1408: National Road Traffic Regulations amendment · Department of Transport / Government Gazette · 2016-11-11 · ikhasi 2
- National Road Traffic Act and Regulations - Gauteng-hosted historical consolidation · Gauteng Provincial Government (host); national legislation · Historical consolidation incorporating amendments through approximately 2010; 351 PDF pages · ikhasi 298
- Government Gazette 38142 - GN R846: National Road Traffic Regulations amendment · Department of Transport / Government Gazette · 2014-10-31 · ikhasi 58