Mola o o bolella moo o lokelang ho etsa ketso
Moleng wa ho ema: ema karolo e ka pele ya koloi e le ka mora wona ha letshwao kapa lebone le laolang le batla ho ema. Moleng wa ho fa tsela: fa tsela pele o kena sebakeng sa thulano e ka bang teng, leha ho se na letshwao le arohaneng la ho fa tsela. O se ke wa ema koloi e hlahelletse bathong ba tsamayang ka maoto kapa sephethephetheng se tshelang.
Mekgwa ya ho tshela e bontshitsweng e tshwaya ditshelo tsa batho ba maoto. Atamela ka mokgwa oo o ka ba fang tsela ha ba na le tokelo ya ho tshela mme o boloke sefapano se bulehile. Mokoloko ka lehlakoreng le hole ke lebaka la ho leta pele ho sefapano ho e na le ho ema hodima sona.
Methalo ya zigzag e lemosa ka ho atamela sefapano mme e thibela ho ema ntle le ho fa batho ba tsamayang ka maoto tsela kapa hobane sephethephethe se ka pele se eme; e boetse e thibela ho feta dikoloi tse ding sebakeng se tshwailweng. Koloi e emeng moo e ka pata motho ya tsamayang ka maoto eo o sa mmoneng.
O se ke wa nka methalo yohle e sa kgaoheng e le e tshwanang
Methalo ya ho se fete e thibela ho tshela bakeng sa ho feta dikoloi tse ding. Bukana e dumella ho tshela ka hloko bakeng sa ho kena ka kotloloho sebakeng kapa tseleng e ka thoko, kapa ho feta tshitiso e emeng, feela ha ho bolokehile. Mola o sa kgaoheng pela o robehileng o lokela ho balwa ho tswa lehlakoreng la hao; o se ke wa nka tumello e fumanehang ho sephethephethe se tlang ka pele.
Methalo ya ho se tshele e thata ho feta: o se ke wa tshela feela hore o thinyetse matsenong. Mokgelo o boletsweng wa koloi e emeng kapa tshitiso o hloka motsamao o bolokehileng mme ha o etse hore mokoloko o tlwaelehileng o tsamayang e be monyetla wa ho feta.
Methalo e arolang sephethephethe e arola sephethephethe se yang nqa e le nngwe moo ho tjhentjha leineng ho ka se bolokeheng. O se ke wa e tshela ho fihlella ho tswa. Dihlekehleke tse pentilweng di thibela ho kganna, ho ema le ho paka ntle le boemo bo boletsweng ba tshohanyetso, ho qoba thulano kapa taelo ya ofisiri e dumelletsweng.
- Pele o sebedisa mokgelo ofe kapa ofe wa tshitiso ya nnete, netefatsa hore tsela e bulehile, fa sephethephethe se amehang tsela mme o kgutle ntle le ho beha mang kapa mang kotsing. Mokgelo ha se tumello ya ho qobella dikoloi tse tlang ka pele ho suthisa ka thoko.
Lehetla la tsela ha se leineng e eketsehileng
Mola wa moedi wa leqele o tshwaya moedi wa leqele; wa letona o tshwaya moedi wa letona, hangata tseleng e yang nqa e le nngwe. O se ke wa kganna ho feta mola wa moedi wa letona. Lehetla la leqele ha se leineng e tlwaelehileng ya ho feta kapa mokgwa wa ho feta mokoloko.
Lehetla ha se mola o eketsehileng wa sephethephethe. Bukana e dumella mokganni wa koloi e bobebe ho suthela lehetleng le letshehadi ho dumella koloi e nngwe ho feta feela ha maemo ohle a behilweng a fihlelletswe. Tumello ena ha e dumelle mokganni ya latelang ho feta lehetleng. E lokela ho ba pakeng tsa ho tjhaba le ho dikela ha letsatsi. Tsela e lokela ho ba le mola o le mong wa sephethephethe ka lehlakoreng ka leng. Koloi e nngwe e lokela hore e be e o feta. O lokela ho kgona ho etsa jwalo ntle le ho beha wena, sephethephethe se seng, batho ba tsamayang ka maoto kapa thepa kotsing. Batho le dikoloi tse tseleng ba lokela ho bonahala ka ho hlaka bohole ba bonyane 150 m. Hlahloba lehetla ka bolona bakeng sa batsamayi, bapalami ba dibaesekele, dikoloi tse emeng, matlakala le ntlha e theohang. Ha boemo bofe kapa bofe bo sa fihlellwe, dula tseleng mme o dumelle mokganni e mong ho ema. Boikokobetso bo lokela ho dula bo le molaong mme bo bolokehile.
Ha koloi e senyehile kapa o ema ka tshohanyetso, sutha hole le sephethephethe se tsamayang kamoo ho bolokehileng mme o nke mehato e loketseng ya temoso. Hore lehetla le teng ha ho dumelle ho paka bakeng sa boithabiso kapa ho tsamaya ka tlwaelo ho lona.
Sebaka se tshwailweng se ka bolokelwa kapa sa lekanyetswa
Paka ka hare ho sebaka ntle le ho hlahella meeding ya sona kapa tseleng ya maoto. Dibakeng tse sekameng, beha karolo e ka pele haufi le kerb ka tsela e loketseng jwaloka ha bukana e hlalosa; o se ke wa sebedisa sebaka se sa amoheleng boholo ba koloi ka polokeho.
Ditlhaku tsa sebaka se boloketsweng di bontsha mosebedisi kapa morero o dumelletsweng. Tlhaku ke karolo ya pehelo, e seng lebitso la boikgethelo. Mola wa tsela ya dibese o behela tsela nakong e bontshitsweng; matshwao a tsamayang le wona a ka hlalosa dipehelo tsa nako le tsa mofuta wa koloi. Letshwao lena le lesehla le takilweng tseleng le thibela dithuthuthu ho le feta. Le ka sebediswa le letshwao le thibelang dithuthuthu kapa le le leng. Ha le tshwaye tsela ya dibaesekele.
Kgetholla mola wa ha ho emiwe ho wa ha ho pakwe. Bala karolo efe kapa efe e robehileng le poleiti ya nako mmoho le mola. Ho ema hanyane ho kenya kapa ho theola morwalo tlasa molao wa ha ho pakwe ho ntse ho lokela ho dumellwa le ho bolokeha; ho siya enjene e sebetsa ha ho etse hore ho paka ho be molaong.
- A - ambulense; B - bese; L - sebaka sa ho kenya morwalo; T - tekesi; F - koloi ya ho tima mollo; R - riksha.
- CD - koloi ya bodiplomate; MB - minibase; D - lebotho la tshireletso; P - Tshebeletso ya Sepolesa sa Afrika Borwa.
- SOS - phihlello ya mohala wa tshohanyetso; sebedisa sebaka bakeng sa morero wa tshohanyetso ho e na le ho paka ka tlwaelo.
- Sebaka sa ho kenya morwalo ke sa mosebetsi wa ho kenya le sehlopha sa dikoloi tse dumelletsweng, e seng ho leta ha motho a ntse a reka.
Kgetha leineng e nepahetseng pele ho taelo
Metsu e tlamang ya tataiso e batla motsamao o bontshitsweng ho tswa leineng eo. Kgetha leineng e sa le pele; phoso ya morao ha se tumello ya ho seha mola o sa kgaoheng kapa ho thinya kgahlanong le motsu. Metsu ya sedikadikwe e laela ho potoloha sehlekehleke, mme taolo e sebetsang ya ho fa tsela e etsa qeto ya hore na ke mang ya yang pele.
Lebokose le pentilweng le tshwaya lebokose la mateano. O se ke wa kena ntle le ha tsela eo o batlang ho tswa ka yona e bulehile ho lekana hore o tlohe lebokoseng. Lebone le letala ha le tlose tlhoko ena. Tlohela tsela e tshelang e bulehile ha sephethephethe se ka pele se eme.
Sedikadikweng se tlwaelehileng fa sephethephethe se tswang ka ho le letona tsela. Sedikadikweng se senyenyane fa koloi e tla tshela mola wa yona wa ho fa tsela pele ho wena tsela. Tsela e potolohang e tshwanang ha e etse hore melao e mmedi ya tokelo ya pele e tshwane.
Ditshupiso tsa mehlodi
- Department of Transport - SA Learner Driver Manual: Road Traffic Signs (practicek53.co.za) · 1.00, June 2012 · leqephe 49, 50, 51, 52, 53, 54
- Department of Transport - SA Learner Driver Manual: Rules of the Road (practicek53.co.za) · 1.01 (body), June 2012 · leqephe 32
- SADC Road Traffic Signs Manual, Volume 1 Chapter 7: Road Markings · Department of Transport · 2012-05 · leqephe 49