Hlala ulawula ngokupheleleko
Lalela imithetho namatshwayo wendlela ngaphandle kwalapho isiphathimandla sendlela sinqophisa ngenye indlela ngokomthetho. Hlala endaweni ekunika ukulawula nokubona okucacileko ngaphambili. Ungavumeli umgibeli, isibandana namkha into bona ivimbele iinlawuli namkha ukubona kwakho, ungavumeli omunye umuntu bona aphazamise ukulawula indlela namkha iinlawuli zokusebenza nawutjhayelako.
Buyela ngemva kwaphela lapho kungenziwa ngokuphepha. Hlola indawo uragele phambili uqale nawukhambako; nawungakghoni ukuqinisekisa indlela evulekileko, jama. Nawusuka eceleni kwendlela, nikela indlela iimoto eziqhamuka nanyana kuliphi ihlangothi njengokufunekako. Ukuba upakile kokuthoma akukuniki ilungelo lokuthoma kuneemoto ezikhambako.
Gcina abantu eendaweni eziphephileko
Gcina imizimba ngaphakathi kwekoloyi ekhamba ngaphandle kwesikhombi sesandla esisemthethweni. Ungathwali abantu namkha iimbandana phezu kwekoloyi, emagadangweni, emabhodini aseceleni namkha kwenye indawo yangaphandle engakenzelwa ukukhamba ngokuphepha. Ngena namkha uphume kwaphela lapho ikoloyi ijame ngokuphepha begodu isenzo singabeki muntu engozini.
Umthwalo womtjhayeli ufaka ukuhlola bona abantu nezinto ezithwaliweko zizokuhlala ziphephile ekubhuregeni namkha ekujikeni. Ukunethezeka komgibeli akusiso isizathu sokuphazamisa izinto zokubamba, ukuvala iimboniboni namkha ukutjhiya umnyango uvulekile nawukhambako.
Ungabambi isisetjenziswa sokuthintana
Ungatjhayeli ubambe umakhalekhukhwini namkha esinye isisetjenziswa sokuthintana ngesandla sinye namkha zombili namkha ngenye ingcenye yomzimba. Ukubamba umtato phakathi kwehlombe nendlebe akubalekeli umthetho. Umsebenzi wokufunda namkha wokufaka imininingwana nawo uphazamisa ukuqala nokulawula.
Nangabe umlayezo udinga ukunakwa, thoma uthole indawo yokupaka esemthethweni nephephileko, ujame uvikele ikoloyi. Irobhothi elibomvu alisiso isimemo sokulisa ukunaka indlela. Lungisa indlela yokuzulazula nezinye iinlawuli eziqakathekileko ngaphambi kokukhamba namkha ubawe umgibeli azinakekele.
Vikela ikoloyi ugweme umlilo nokusilaphaza
Ngaphambi kokutjhiya ikoloyi inganakekelwa, bamba ibhurege namkha wenze enye indlela esebenzako ukuyivimbela ekukhambeni, ucime injini. Ungayitjhiyi iduma inganakekelwa. Cima injini lapho iphethroli namkha amanye amafutha avuthako afakwa ethangini.
Ungafaki amafutha, i-oyili, igrisi, umlotha namkha iinzibi endleleni namkha eceleni kwayo ngamabomu namkha ngokunganaki. Ungasebenzisi injini ikhiphe intuthu namkha amagesi angagwenywa, begodu ungatjhayeli, udose namkha usunduze ikoloyi endleleni yabakhamba ngeenyawo. Ukufinyeza indlela ngokweqa indawo yabakhamba ngeenyawo kusalokhu kukusetjenziswa kwaleyo ndawo yikoloyi.
Nikela iinkoloyi zeenzimo eziphuthumako indlela ephephileko
Nikela ilungelo lokuthoma msinyana ekoloyini yesimo esiphuthumako esebenzisa isayirini namalambu wokuyelelisa. Qala lapho ifuna ukuya khona, khomba nakudingekako, uvule indawo ngendlela ebikezelekako. Ungagijimi phambi kwayo, ungayilandeli esikhaleni esikhawulelweko, namkha wenze ukukhamba okurhabako ungene endleleni yomunye.
Incwadi ihlobanisa amalambu abomvu neenkoloyi zomlilo, zokutakula nezokwelapha eziphuthumako; aluhlaza okwesibhakabhaka namapholisa namkha imisebenzi yendlela; aluhlaza nemisebenzi efaneleko yokuphendula eenhlekeleleni/yokuvikela umphakathi. Abatjhayeli abajayelekileko abavunyelwe ukubanga amalungelo la ngokufaka isayirini. Ihloso kuvula indlela ephephileko yokuphendula, ingasi ukudala esinye isimo esiphuthumako.
Ukucabangela, ukutjhayela budlabha nokonakalisa indlela
Tjhayela ngokucabangela abanye ngokuzwakalako. Ukutjhayela budlabha namkha ngokunganaki kuvinjelwe nanyana kungabi khona ukutjhayisana. Ukuhlangabezana nenomboro yomkhawulo wesiqubuthu akuthetheleli ukudlula okungaphephileko, isikhala sokulandela esiyingozi namkha ukukhamba uye esiqubuthwini sabantu.
Ungenzi itjhada eleqileko. Ungaphethezisi namkha udose amasondo ngabomu endaweni yeenkoloyi ngaphandle kwalapho kungabalekeleki esimweni esiphuthumako, ungafaki iinkuni zokuvimba namkha izicathulo phakathi kwesondo elikhambako nendlela, namkha ukhambise ikoloyi namkha into ngendlela eyonakalisa indlela. Imisebenzi le ivikela abanye abasebenzisi bendlela nendawo yendlela yoke ethembela kiyo.
Utjwala nezidakamizwa eziphazamisa ukutjhayela
Ungatjhayeli ngaphasi komthelela wotjwala namkha isidakamizwa esiphazamisa ukutjhayela. Incwadi ibeka imikhawulo yecala yotjwala eengazini engu-0.05 g nge-100 ml yomtjhayeli ojayelekileko no-0.02 g nge-100 ml womtjhayeli womsebenzi. Ukuba semkhawulweni osebenzako namkha ngaphezu kwawo kuvinjelwe; iinomboro lezi azisiso isabelo esiphephileko sokunatha. Umuntu osesitulweni somtjhayeli injini isebenza angangena ngaphasi komthetho nanyana ikoloyi ingakhambi.
NgoSeptember 2026 urhulumende uhlathulule imikhawulo yokungabi notjwala njengomthetho afuna ukuwenza, ingasi itjhuguluko esele lisebenza. Ukukhetha okuphephileko ngokuqiniso kugwema utjwala ngaphambi kokutjhayela nokuhlela enye indlela yokukhamba. Umuthi ungaphazamisa ukutjhayela nanyana utlolelwe ngudorhodere; landela iinyeleliso zawo uthole iseluleko esifaneleko ngaphambi kokutjhayela.
Isibonelo esihlathululiweko
I-ambulensi isondela ngesayirini namalambu wokuyelelisa lokha useceleni kwenye ikoloyi. Hlola indawo ekuzungezileko uvule isikhala kancani kancani lapho kuphephile; ungajikeli emzileni osele unekoloyi. Naseyidlulile, ragela phambili ngaphasi kweenkhombi nemikhawulo yesiqubuthu yakho kunokuyilandela phakathi kweemoto.
Utjwala eengazini nemoyeni wokuphefumula zisebenzisa amayunithi ahlukileko
Imikhawulo yotjwala emoyeni wokuphefumula ehambisanako eMthethweni ohloliweko ingu-0.24 mg nge-1,000 ml yomtjhayeli ojayelekileko no-0.10 mg nge-1,000 ml womtjhayeli womsebenzi. Akusiwo amaphesente begodu akukafaneli kudidaniswe nezilinganiso zeengazi ngamagremu nge-100 ml. Ungabali bona zingaki iinatho “ezivunyelweko”: ukuphazamiseka nomkhawulo obekiweko zizizathu ezihlukileko zokungatjhayeli.
Iinkomba zemithombo
- Department of Transport - SA Learner Driver Manual: Rules of the Road (practicek53.co.za) · 1.01 (body), June 2012 · ikhasi 24, 27, 36, 37, 38, 39, 42
- SA Government News Agency - Government pursues zero-percent blood alcohol policy · South African Government News Agency · 2026-09-02
- National Road Traffic Act and Regulations - Gauteng-hosted historical consolidation · Gauteng Provincial Government (host); national legislation · Historical consolidation incorporating amendments through approximately 2010; 351 PDF pages · ikhasi 56