Zwine ndaela ya ṱoḓa
Zwiga zwa ndaela zwi bula nyito kana vhashumisi vha bada vho tendelwaho u shumisa bada. Zwiga zwa u dzula kha tsha monde/kha tsha u ḽa zwi ni vhudza sia ḽine na fanela u fhira tshithivheli ngaḽo. Zwiga zwa u ya kha tsha monde/kha tsha u ḽa/thwii zwi langa u tshimbila fhethu ha tsheo; zwiga zwa u monela kha tsha monde/kha tsha u ḽa zwi ndaela u mona. Vhalani musevhe wa vhukuma nṱhani ha u humbula uri misevhe yoṱhe i shuma nga nḓila i fanaho.
Ndaela ya luvhilo lwa fhasi i vhea luvhilo lwa fhasi lwo sumbedzwaho kha nyimele hune zwa tsireledzea u lu tevhedza; a i tendeli u pfuka mukano wa nṱhesa kana u reila nga u ṱavhanya u fhira zwine khombo dza tendela. Ndaela ya tshileme tsha fhasisa i tendela fhedzi dzigoloi dzi no pfuka tshileme tsho sumbedzwaho. Yo fhambana tshoṱhe na nyiledzo ya tshileme tsha nṱhesa.
Zwiga zwa vhashumisi vha bada kha zwiga zwa ndaela zwa tshitendeledzi zwi vhetshela u shumisa kha lushaka lwo sumbedzwaho: vha tshimbilaho nga milenzhe, vha baisigira, zwishumiswa zwavho zwine vha kovhana kana zwo fhambanisiwaho, zwithuthuthu, dzigoloi, thekhisi, minibasi, midibasi, mabasi, dzigoloi dza u isa na u hwala thundu, dza u fhaṱa, dza thundu ya khombo kana dzihulwane u fhira muelo, rikishaw, mabasi a vhaendelamashango, dzigoloi dza vhulimi na dzi no kokodzwa nga zwipuka. Zwiga zwa mabasi zwo ṱanganyiswaho zwi tendela fhedzi tshaka dzo sumbedzwaho.
- Kha ṱhanganyelo dza vha milenzhe/baisigira, fhambanisani fhethu hune ha kovhaniwa na masia o fhambaniswaho nga mutalo. Dzulani kha sia ḽo avhelwaho lushaka lwaṋu.
- Ndaela ya mbadelo ya tholo i ṱoḓa u badelwa ha thoḽo i shumaho; ndaela ya mavhone a phanḓa i ṱoḓa uri mavhone a phanḓa a fhiwe. Luvhone lwa u tshimbila lwa masiari a si tshiitisi tsha u litshelela ndaela ya mavhone a phanḓa.
- Ndaela ya tshitendeledzi i ṱoḓa u mona tshiṱangadzime tsha vhukati nga sia ḽa watshi; shumisani ndaela ya u ṋea nḓila i tshimbidzanaho nayo u dzhia tsheo ya uri hu ranga nnyi.
Vhalani yunithi na tshine tsha khou pimiwa
Tshiga tsha luvhilo lwa nṱhesa tshi pima luvhilo. Zwiṅwe zwiga zwa nyiledzo zwi pima tshileme tshoṱhe tsha goloi kana muṱanganyo, tshileme tsha eksele, vhulapfu, vhulapfu ha u bva phanḓa u ya murahu na vhuphara. Mielo iyi i tsireledza zwifhaṱo zwa bada kana tshikhala. Goloi ine ya eḓana fhasi ha mukano wa vhunṱha i nga kha ḓi pfuka mukano wa tshileme tsha ekisiḽi kana wa vhuphara.
Ni sa athu u dzhena badani i re na mikano, vhambedzani mukano wo sumbedzwaho na muelo wa goloi kana saizi yo teaho. Kha mukano wa tshileme tshoṱhe, sedzani GVM kana GCM nṱhani ha muhwalo wa zwino fhedzi. Muhwalo wa nṱha ha goloi u kwama vhunṱha, mihwalo i bvelaho nnḓa i kwama saizi, nahone dzigoloi dzo ṱanganyiswaho dzi ṱoḓa vhulondi ho khetheaho. Arali ni sa koni u khwaṱhisedza uri goloi i tevhedza muelo, khethani nḓila yo teaho ya mulayo ni sa athu u swika kha tshithivheli.
- Mukano wa luvhilo wa tshitendeledzi wa 60 ndi wa nṱhesa, hu si une na tea u u swikelela. Fhungudzani hafhu musi hu sa vhonali zwavhuḓi, hu na vha milenzhe, khone kana vhupo vhu sa eḓaniho.
- Mukano wa tshileme tsha goloi ya thundu u iledza lushaka lwa goloi ya thundu lwo sumbedzwaho lu no pfuka mukano wa GVM wo vhewaho; ni songo ṱanganyisa tshileme tsha goloi tshoṱhe tsho tendelwaho na muhwalo u re khayo zwino.
Nyiledzo i bvisa iṅwe nḓila ya u ita
Zwiga zwa u sa mona zwi nga iledza u mona kha tshiga kana phanḓa: vhalani musevhe na fhethu ha tshiga ni sa athu u ḓiimisela. Nyiledzo ya u mona U i bvisa nḓila ya u rembuluwa ni vhuye naho hu tshi vhonala hu na tshikhala. Nyiledzo dza u ovathikha dzi shuma kha tshikhala tshadzo tsho sumbedzwaho nahone dzi nga pimiwa kha lushaka lwa goloi lwo sumbedzwaho.
U sa paka na u sa ima zwi na masiandoitwa o fhambanaho. Mukano wa u sa ima u thivhela u ima nga u tou funa khathihi na u paka; wa u sa paka a u tendeli u sia goloi fhedzi ngauri nzhini i kha ḓi shuma. Vhalani phuleithi dza tshifhinga na zwiga zwo oliwaho badani u wana vhuhulwane ha ndango na zwifhinga.
Mutevhe wa tshaka dzo iledzwaho u katsa vha milenzhe, baisigira na ṱhanganyelo yazwo, zwithuthuthu, dzigoloi, thekhisi, minibasi, midibasi, mabasi, dzigoloi dza u isa/u hwala thundu, dza u fhaṱa na dza thundu ya khombo, dzihulwane u fhira muelo, rikishaw, mabasi a vhaendelamashango, dzigoloi dza vhulimi/dzi kokodzwaho nga zwipuka na bere dzi re na vhanameli. Mukano wa lushaka wo tshewaho kana u re na mukano mutswuku a si laini yo vhetshelwaho lushaka lwonolwo.
- Tshiga tsha phosho yo kalulaho tshi langa phosho yo kalulaho; tshiga tsha u sa humbela lift tshi iledza u humbela u namela dzigoloi dzi no fhira; tshiga tsha dzigoloi dzi songo tendelwaho tshi bvisa dzigoloi dzi songo tendelwaho.
- U iledzwa ha dzigoloi dzi kokodzwaho hu bvisa u tshimbila ha goloi i kokodzwaho yo sumbedzwaho, nahone u iledzwa ha u rengisa thungo ha bada hu iledza u rengisa badani. Sedzani tshiga na phuleithi iṅwe na iṅwe ya henefho nṱhani ha u shumisa mulayo kha mushumisi muṅwe na muṅwe wa bada.