Endla nhlanganiso wu faneleka
Xithuthuthu a xi fanelanga ku koka movha wun’wana. Eka movha lowu pfumeleriweke ku koka, mpfhuka exikarhini ka movha lowu kokaka ni lowu kokiwaka a wu fanelanga ku hundza 3.5 m. Nhlanganiso wu fanele wu pfumelela swifambo ku hlayisa vulawuri; ku hlawula ntambhu yo koma a swi endli movha lowu nga ni tibureki leti nga tirhiki wu hlayiseka.
Loko tibureki ta movha lowu kokiwaka ti nga tirhi kahle, tirhisa lulamiso wa drawbar yo tiya lowu vekiweke. Laha munhu a faneleke ku kongomisa movha lowu kokiwaka, munhu yoleyo u fanele a va ni layisense yo chayela leyi faneleke. Mupfuni loyi a nga riki na layisense a nga faneleki ntsena hikuva njhini ya movha yoleyo yi timiwile.
Xikombiso xa ku yirisa swifambo leswi kokiwaka, lexi dirowiweke laha, xi sivela ku nghena ni leswi kokiwaka hambiloko nhlanganiso wu fikelela swin’wana.

Xipimelo xa ku koka xa 30 km/h
U nga hundzi 30 km/h loko u koka hi ntambhu, nketana kumbe nhlanganiso wun’wana lowu nga tiyanga. Mpfumelelo lowu boxiweke wa rivilo ro tlakuka wu lava nhlanganiso wo tiya; a wu susi xipimo xa gondzo xa le hansi, xipimo xa muxaka wa movha kumbe vutihlamuleri byo famba hi rivilo leri hlayisekeke.
Buku yi tlhela yi pima ku rhwala vanhu eka movha lowu kokiwaka ehenhla ka 30 km/h, ni xiyimo xo hlawuleka xa semi-trailer lexi yi xi boxaka. Movha wo pfuna lowu onhakeke lowu kokaka movha wun’wana wu le hansi ka xipimo xa muxaka xa 80 km/h, kambe xipimo xexo a xi herisi xipimelo xa le hansi xa 30 km/h laha swiyimo swa ku koka swi xi lavaka.
I swifambo swingani leswi nga kokiwaka?
Buku yi pfumelela movha lowu kokaka ku koka titirheyila leti nga hundziki timbirhi, kumbe movha wun’we lowu nga riki tirheyila. Mpfumelelo wa xihatla wu pfumelela movha wun’we lowu nga riki tirheyila swin’we ni tirheyila ya wona. U nga hundzuli mpfumelelo lowu wo koma wa ku pfuna lowu onhakeke wu va nxaxamelo wa swifambo swinharhu wa ntolovelo lowu tihlanganiseriweke.
Nhlayo leyi pfumeleriweke i xilaveko xin’we ntsena. Layisense ya muchayeri, mpimo wa movha lowu kokaka, ntiko, vukulu, tibureki, nhlanganiso ni mavoni na swona swi fanele swi ringanela nkatsakanyo.
Xiyimo lexi hlamuseriwaka
Movha wo pfuna lowu onhakeke wu koka movha lowu nga kotiki ku famba hi ntambhu. Xipimo xa wona xa ntolovelo xa muxaka wa ku koka i 80 km/h, kambe nhlanganiso wa ntambhu wu endla xipimelo xa 30 km/h xi tirha. Muchayeri u fanele a tirhisa xipimo xa le hansi lexi tirhaka naswona a nonoka ku ya mahlweni loko swi laveka ku lawula hi vuhlayiseki.
U nga si fambisa leswi kokiwaka
Tiyisisa leswaku ku koka ku pfumeleriwa, nhlanganiso ni tibureki swi faneleka, muchayeri loyi a lavekaka wo kongomisa u ni layisense, vanhu va ri etindhawini ta le nawini naswona rivilo leri tirhaka ri twisisekile. U nga ringeti ku koka loku nga kotiki ku hlayisa vulawuri; ematshan’weni ya swona lulamisa ku tekiwa loku faneleke.
Laha muchayeri wo hambana wo kongomisa a nga lavekiki
Xilaveko xa muchayeri wo hambana la nga ni layisense xo kongomisa a xi tirhi laha mavhilwa lama kongomisaka ya movha lowu kokiwaka ma tlakusiweke ma nga khumbi misava, kumbe laha xitirhisiwa xo hlanganisa hi xoxe xi lawulaka mavhilwa wolawo. Lexi i xivumbeko xa lulamiso wa xiviri wo susa movha. A xi tirhi ntsena hikuva ku koka ku komile kumbe muchayeri a tshemba leswaku mavhilwa lama kokiwaka ma ta landzela hi woxe. Ku yirisiwa ka ku koka ku tlhela ku katsa motor tricycles, motor quadrucycles ni mabayisikili.
Swihlovo swa vuxokoxoko
- Department of Transport - SA Learner Driver Manual: Rules of the Road (practicek53.co.za) · 1.01 (body), June 2012 · tluka 28, 40
- Department of Transport - SA Learner Driver Manual: Road Traffic Signs (practicek53.co.za) · 1.00, June 2012 · tluka 16
- National Road Traffic Act and Regulations - Gauteng-hosted historical consolidation · Gauteng Provincial Government (host); national legislation · Historical consolidation incorporating amendments through approximately 2010; 351 PDF pages · tluka 318