Swikoweto swa ndlela i nkulungwana
Mimfungho yo kongomisa ndlela ya mahlweni yi komba ndlela u nga si yi fikelela. Mfungho wo kongomisa vutleketli wu ku letela eka ndhawu ya vutleketli. Mfungho wo kongomisa wa muxaka wa mepe wu komba ndlela eka xivumbeko xa ku hlangana ka magondzo. Hlaya nomboro ya ndlela ni nseve swin'we, kutani u languta mfungho lowu landzelaka eka nkulungwana.
Swikoweto swa ndlela swo tiyisisa swi ku tiyisa endzhaku ko nghena endleleni. Swa tlhelo swi komba ku famba ekuhlanganeni, loko swa tlhelo swa mahlweni swi nyika nkarhi wo lunghekela. Xikoweto xa ndlela xa le henhla xi hlanganisa ndlela ni leini kumbe tlhelo leri faneleke ehansi ka xona.
Swikoweto swa tindlela tin'wana swi ku pfuna ku landzela ndlela yin'wana leyi funghiweke u nga tiendleli jiko hi ku tsundzuka. Swikoweto swa tindlela ta swikanyakanya swi letela vachayeri va swikanyakanya eka ndlela leyi hlawuriweke; a swi yirisi vatirhisi van'wana hi swoxe ku fana ni mfungho wa nawu wa swikanyakanya ntsena.
- Loko xikoweto xo tiyisisa xi komba ndlela leyi hoxeke, ya mahlweni hi ku hlayiseka ku ya endhawini ya le nawini ku lulamisa riendzo. U nga tlheleli endzhaku u hundza ekuhlanganeni ka magondzo.
- Buku ya vadyondzi yi kayivela swifaniso eka tinhlayo to hlaya leti fambelanaka na swa vutleketli/swa swikoweto swa ndlela. Swifaniso swa masungulo swa vunjhiniyara ni swipimelo swa swona swa mihlovo leswi kandziyisiweke swi nyikiwe eka swiphemu swa le ndzhaku swa ndzima leyi.
Mahlweni, ekuhlanganeni, kutani ku tiyisisa
Tibodo ta tlhelo ta mahlweni ta muxaka wa nxaxamelo ti xaxameta tindhawu ni miseve ya tona u nga si fika ekuhlanganeni. Tibodo ta tlhelo ta muxaka wa nxaxamelo ti veka tlhelo laha ku jikiwaka kona. Tibodo ta tintiho ti komba ndhawu ekuhlanganeni. Bodo yo tiyisisa endzhaku ka kona yi xaxameta ndlela/tindhawu ni mipfhuka leswaku u languta loko u hlawule kahle.
Tibodo ta tlhelo ta mahlweni ta muxaka wa mepe ti yimela xivumbeko, ku katsa matlhelo lama nga tolovelekangiki kumbe swirhendzevutana. Landzelela laha u humaka kona eka xifaniso kutani u kuma rhavi leri u ri lavaka u nga si hlawula leini. Bodo ya tlhelo ya le henhla yi hlanganisa tindhawu ni tinomboro ta tindlela ni tileini kumbe ku famba ko karhi.
Nseve lowu kombaka ximatsi eka nkongomiso wa mahlweni wu ku komba leswaku u lunghekela ku jikela eximatsini ekuhlanganeni loku kombisiweke; a wu ku rhambi ku jikela eka ndlela yin'wana ni yin'wana yo nghena leyi nga emahlweni ka kona. Tirhisa mpfhuka wa bodo, xivumbeko ni ku hlangana ka xiviri swin'we.
Lulamisela u nga si fika exiphemwini lexi hambanisaka ku huma
Ku landzelelana ka ku huma eka freeway ku sungula hi tlhelo ra ku huma ra le kule mahlweni, ri landzeriwa hi nkongomiso wa mahlweni kumbe wo engetela, tlhelo ra ku huma ni xikoweto exiphemwini lexi hambanisaka. Tirhisa ku landzelelana loku ku tiva nomboro ya ku huma ni ndhawu, komba kutani u nghena hi ku hlayiseka eleinini yo huma u nga si fika laha ku avanyisiwaka kona.
Xiphemu xo hambanisa ku huma i ndhawu leyi hambanisaka ndlela yo huma ni gondzo leri yaka mahlweni. Loko u hundza laha ku hlayisekeke ku huma kona, tshama endleleni ya wena kutani u tirhisa ku huma ka le nawini loku nga mahlweni. Ku tsemakanya xihambanisi lexi pendiweke kumbe xa xiviri a hi ku lulamisa ku kuma ndlela.
Emakumu ya ndlela yo huma, mfungho wa mahlweni wu nyika matlhelo ya mahlweni ya makumu naswona mfungho wa ku hlangana ka makumu wu nyika matlhelo ekuhlanganeni ka makumu. Swivumbeko swa le makaya ni swa le madorobeni swi nga hambana. Mfungho wo tiyisisa wu tiyisisa ndlela ya freeway leyi yaka mahlweni, naswona mfungho wa ku landzelelana ka ku huma wu nyika ku landzelelana ka tindhawu to huma ku pfuna ku lulamisela ku huma ka le ndzhaku.
Ku tshinelela ka gondzo leri tsemakanyaka ni swifaniso swa tileini swa le henhla
Mimfungho ya mahlweni ya gondzo leri tsemakanyaka yi lulamisela vachayeri egondzweni leri tsemakanyaka freeway. Mfungho wa ndlela yo nghena ya tlhelo ra le kusuhi wu komba tlhelo ra nyangwa wa le kusuhi. Eka ndlela yo nghena ya tlhelo ra le kule, mfungho wa mahlweni wu nyika xitiviso u nga si fika, naswona mfungho wa tlhelo wu komba nyangwa. Languta tlhelo ra ndlela ni nomboro ya yona leswaku u nga ngheni eka freeway u famba hi tlhelo leri hoxeke ra laha u yaka kona.
Mimfungho ya le henhla yo komba matlhelo ya freeway yi komba vuxaka bya leini/tlhelo u nga si fika ekuavanyiseni. Nkongomiso wa xifaniso wu nga komba ku engetela tileini, ku hlanganisa, ku avanyisa kumbe ndhawu leyi movha wu faneleke ku va eka yona. Landzelela leini ya wena eka xifaniso u ri karhi u siya nkarhi wa ku cinca leini hi ku hlayiseka.
Mimfungho ya le henhla ya matirhiselo ya tileini yi hlanganisa swifaniso swa ku tirhisa tileini swa le henhla ni swifaniso swa nawu. Xifaniso xa nawu xi lawula ku tirhisiwa ka leini yoleyo; a hi xifaniso ntsena xa mimovha leyi nga ha vaka kona. Ku huma ka le henhla ka ndhawu yo khoma movha ku letela movha lowu nga ni ku tsandzeka ka tibureki eka ndlela ya xihatla, ku nga ri ku huma loku tolovelekeke ka freeway.
Swifaniso swa masungulo swo kongomisa ni ku tiyisisa
Swikombiso leswi swa mihlovo leyi heleleke swi huma eka buku ya ximfumo ya ku dizayina swikoweto. Swivumbeko, swikoweto, miseve na tinomboro ta tindlela ta masungulo swi hlayisiwile. Hlaya xikoweto xin’wana ni xin’wana, nomboro ya ndlela ni museve swin’we.
Mimfungho yo kongomisa vutleketli yi na vuyimelo bya rihlaza ni ndzilakana, nseve ni xifaniso xa vutleketli swo basa. Nseve wu ku letela ekuhlanganeni ku ya eka muxaka wa xitichi xa vutleketli lowu vuriweke. Pimanisa xifaniso xa vutleketli ni nkongomiso wa mahlweni leswaku u ya mahlweni eka ndlela leyi u yi lavaka.
Swikoweto swo tiyisisa swi komba tindlela ta metropolitani, ta xifundzha, ta xifundzankulu ni ta rixaka. Swivumbeko swa swona swo hambana swi pfuna ku hambanisa mintlawa ya tindlela. Mixaka leyi nga heriki yi tirhisa ndzilakana/nseve swo basa, marito ya xitshopana ni vuyimelo bya wasi kumbe rihlaza hi ku ya hi mongo wa gondzo. Mixaka ya xinkarhana yi tirhisa ndzilakana/nseve ni marito ya ntima eka xitshopana. Hlaya nomboro ni tlhelo ematshan'weni yo kumbetela laha u yaka kona hi xivumbeko ntsena.


Swivumbeko swa swikoweto swa tlhelo, swa mahlweni ni swa le henhla
Midrowo ya masungulo ya swikoweto swa tlhelo yi hlanganisa nomboro yin'wana ni yin'wana ya ndlela ni nseve. Xikoweto xa tlhelo xi tiva ku jika ekuhlanganeni. Xa mahlweni xi nyika nkarhi wo lunghekela ndlela leyi jikaka kumbe yi tsemakanaka mahlweni. Xa le henhla xi veka vuxokoxoko byebyo bya mahlweni ehenhla ka mimovha loko xivandla xa tlhelo ra gondzo xi pimiwile.
Swikoweto swa nkarhi hinkwawu swa nkongomiso, swa le mahlweni ni leswi nga ehenhla ka gondzo swi tirhisa mindzilakano ni miseve yo basa, matsalwa ya tindlela ya xitshopana ni masungulo ya rihlaza eka swikombiso leswi. Swikoweto swa xinkarhana swa nkongomiso ni swa le mahlweni swi tirhisa mindzilakano, miseve ni matsalwa ya ntima eka masungulo ya xitshopana.
Landzelela jiko ra nseve wa mahlweni kutani u ri pimanisa ni ku hlangana ka xiviri. Nseve wo kongoma wu nga tiyisisa leswaku ndlela leyi nga ni nomboro yi ya mahlweni; nseve lowu govekeke wu lava ku lulamisela leini u nga si jika. Xikombiso xa le henhla i nkongomiso wo yima kahle, ku nga ri mpfumelelo wo jikela u tsemakanya leini leyi pfariweke.



Nkongomiso wa makumu ya ndlela yo huma eka ndrowo wa wona wa masungulo
Mfungho wa mahlweni wa ku hlangana ka makumu ya ndlela yo huma wu pfuna ku hlawula leini u nga si fika ekuhlanganeni. Mfungho ekuhlanganeni hi koxe wu nga hlanganisiwa ni chevron ya ku hlangana ka T. Midrowo ya masungulo ya le makaya ni ya le madorobeni yi komba leswaku xiphemu xa vito ra xitarata xi nga engeteleriwa eka xa doroba.
Tiphaneli ta nkarhi hinkwawu ta nkongomiso ti na masungulo ya rihlaza, mindzilakano, miseve ni mavito ya tindhawu leti ku yiwaka eka tona yo basa, ni tinomboro ta tindlela ta xitshopana. Xiphemu xa vito ra xitarata xi tirhisa maletere ya ntima eka masungulo yo basa. Xikoweto xa chevron lexi nga ehansi ka phaneli ya nkongomiso xi tshwuka ni ku basa.
Hlawula leini leyi faneleke loko u tshinelela mfungho wa mahlweni, kutani u landzela nseve wa tlhelo leri u ri lavaka ekuhlanganeni ka makumu. Loko ndhawu yi hlayiwe hi ndlela leyi hoxeke, yima kumbe u nyika ndlela hi ku ya hi xileriso xa xiviri xa makumu kutani u hlawula ndlela ya le nawini yo ya mahlweni. Nkongomiso a wu pfumeleli ku tsemakanya mimovha leyi taka mahlweni handle ko nyika ndlela.


Swifaniso swa ndhawu yo khoma movha swa mahlweni ni laha ku humiwaka kona
Mfungho wa mahlweni wu komba leswaku ku huma ko ya endhawini yo khoma movha ku le mahlweni, hi mpfhuka ni nseve wa tlhelo. Mfungho wa nseve lowu kongomaka ehansi wu komba laha ku huma ku nga kona hi nseve lowu kongomaka ehansi. Hinkwayo yi tirhisa xifaniso xa swikwere xa ndhawu yo khoma movha, xi pfuna muchayeri loyi tibureki ti tsandzekeke ku hambanisa ndhawu yo baleka ni ku huma loku tolovelekeke.
Swikoweto swa nkarhi hinkwawu leswi nga ehenhla ka gondzo swi na masungulo yo basa, ndzilakano wo tshwuka ni xikoweto xa swikwere swo tshwuka ni swo basa, ni miseve ni matsalwa ya ntima.
Leswi i matlhelo yo baleka ya xihatla. Hlayisa ndlela yi pfulekile; yi tirhisele xihatla xa tibureki lexi yi nyikiweke xona ematshan'weni yo yima kona u wisa.

Swihlovo swa vuxokoxoko
- Department of Transport - SA Learner Driver Manual: Road Traffic Signs (practicek53.co.za) · 1.00, June 2012 · tluka 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46
- SADC Road Traffic Signs Manual, Volume 1 Chapter 4: Guidance Signs · Department of Transport · 2012-05 · tluka 137, 139, 140, 142, 144, 194, 195, 297
- SADC Road Traffic Signs Manual, Volume 4 Chapter 4: Location and Route Marker Sign Design · Department of Transport · 2012-05 · tluka 4, 5, 6
- SADC Road Traffic Signs Manual, Volume 4 Chapter 6: Freeway Direction Sign Design · Department of Transport · 2012-05 · tluka 4
- SADC Road Traffic Signs Manual, Volume 4 Chapter 8: Diagrammatic Sign Design · Department of Transport · 2012-05 · tluka 9