Hlala eximatsini, hundza hi tlhelo ra xinene

Tirhisa tlhelo ra ximatsi ni xiphemu xa rona xo chayela

Nawu hi ku angarhela i ku hlayisa tlhelo ra ximatsi ni ku hundza hi tlhelo ra xinene hi ntolovelo. Dyondzo leyi landzelaka, “Ku hundzisa ni ku hundzisiwa”, yi hlamusela swipimelo ni swiyimo leswi pfumeleriweke leswi hambanaka ni nawu lowu.

Chayela etlhelo ra ximatsi ra gondzo ra matlhelo mambirhi u nga siveli kumbe ku veka ekhombyeni swifambo leswi taka. Egondzweni ra mani na mani leri avanyisiweke, tirhisa xiphemu xa ku chayela xa ximatsi handle ka loko xikombiso xa swifambo kumbe phorisa ra gondzo ri lerisa kumbe ku pfumelela ndlela yin’wana. Xiphemu xa ku chayela lexi nga hava swifambo etlhelo rin’wana ra xihambanisi a hi layini yo hundzisa swifambo ya wena.

Loko xihinga xi ku lava leswaku u ya ekusuhi kumbe ku tsemakanya xikarhi, rhanga u tiyisisa leswaku ku ni gondzo leri nga pfalekangiki leri eneleke ni leswaku swifambo leswi taka a swi nge vekiwi ekhombyeni kumbe ku siveriwa. Xivandla lexi sindzisaka muchayeri loyi a taka leswaku a bureka a xi hlayisekanga. Yingisa mimako yo yirisa naswona u nga tirhisi nawu wa ntolovelo wa “hlala eximatsini” ku honisa xileriso lexi pfumeleriweke.

Xikombiso i xikombelo, a hi mfanelo yo rhanga

U nga si cinca layini, kambela swifambo leswi nga mahlweni, etlhelo ni le ndzhaku. Tirhisa swivoni ni ku languta loku faneleke etindhawini leti movha wu ku sivelaka ku vona, komba xikombiso hi nkarhi, kutani u famba ntsena loko layini yi pfulekile naswona ku famba ku nga siveli kumbe ku veka mun’wana ekhombyeni. Yana mahlweni u kambela loko u cinca ndhawu; movha wun’wana wu nga nghena eka xivandla xexo.

U nga tsemakanyi layini hi ku hambukanyana hikuva ndlela ya wena yi le kusuhi no jika. Loko nkarhi lowu hlayisekeke wu hundzile, yana eka ndlela yin’wana leyi pfumeleriweke. Movha lowukulu wu lava xivandla lexi engetelekeke naswona wu nga fihla xithuthuthu etlhelo ka wona; anakanya movha hinkwawo ni nhundzu, ku nga ri kabini ntsena.

Mpfumelelo wa khwaxi wa ninhlikanhi lowu pimiweke

Khwaxi a hi layini yin’wana ya swifambo. Buku yi pfumelela muchayeri wa movha wo vevuka ku ya ekhwaxini ra ximatsi ku pfumelela movha wun’wana ku hundza ntsena loko swipimelo hinkwaswo leswi boxiweke swi fikeleriwile. Mpfumelelo lowu a wu pfumeleli muchayeri loyi a landzelaka ku hundzisa ekhwaxini.

Kambela khwaxi hi roxe leswaku ku ni lava fambaka hi milenge, mabayisikili, swifambo leswi yimileke, thyaka ni makumu lama khwetlaka ehansi. Loko xipimelo xin’wana xi nga fikeleriwi, hlala exiphemuni xa ku chayela u pfumelela muchayeri un’wana ku rindza. Ku pfuna van’wana ku fanele ku va ka le nawini naswona ku hlayisekile.

Emdwebeni, 1 i movha wo vevuka lowu yaka ekhwaxini ra ximatsi ku pfumelela movha wa 2 ku hundza. Ku ni layini yin’we etlhelo rin’wana ni rin’wana naswona i ninhlikanhi. U fanele u kota ku vona vanhu ni mimovha egondzweni kahle eka mpfhuka wa 150 m kumbe ku tlurisa. Swipimelo swin’wana hinkwaswo swa vuhlayiseki na swona swi fanele ku fikeleriwa; xifaniso xi ri xoxe a xi pfumeleli ku tirhisa khwaxi. A xi dirowiwanga hi mpimo wa xiviri.

• Swi fanele swi va exikarhini ka ku huma ka dyambu ni ku pela ka dyambu.
• Gondzo ri fanele ri va ni layini yin’we ya swifambo etlhelo rin’wana ni rin’wana.
• Movha wun’wana wu fanele wu va wu ku hundza.
• U fanele u kota ku endla tano u nga veki wena, swifambo swin’wana, lava fambaka hi milenge kumbe nhundzu ekhombyeni.
• U fanele u kota ku vona vanhu ni mimovha egondzweni kahle eka mpfhuka wa 150 m kumbe ku tlurisa.

Endla leswaku ku hundzisa ka le nawini ku olova

Loko u hundzisiwa, hlala eximatsini hi laha swi hlayisekeke kona naswona u nga hatlisisi. A wu boheki ku nghena ekhwaxini leri nga hlayisekangiki. Ekusuhi ni bazi leri yimileke, rindzela leswaku lava fambaka hi milenge va nga huma laha va nga kotiki ku vona swifambo leswi taka; hunguta khombo u nga si fika eka mahlweni kumbe ndzhaku ka rona loku fihlekeke.

Xiyimo lexi hlamuseriwaka

I mahlambandlopfu egondzweni leri nga ni layini yin’we eka tlhelo rin’wana ni rin’wana. Lori ya ku landzela yi ri kusuhi naswona yi ku phatsimisela mavoni. Mpfumelelo wa khwaxi wa movha wo vevuka wu lava ninhlikanhi ni swipimelo swin’wana hinkwaswo, kutani ku sindzisiwa hi wa le ndzhaku a swi endli ku chayela ekhwaxini ku va ka le nawini. Hlayisa ndhawu ni rivilo leswi hlayisekeke, kutani u tirhisa ndhawu yo yima leyi pfumeleriweke loko u lava ku pfumelela swifambo ku hundza.

Nxaxamelo wo kambela ndhawu

Hlawula tlhelo ra le nawini, kambela ku famba hinkwako, komba xikombiso u nga si cinca ndhawu naswona u hlayisa xivandla lexi hlayisekeke. Tirhisa khwaxi ntsena ehansi ka mpfumelelo wa rona wo karhi; u nga tshuki u ri teka tani hi layini ya ntolovelo yo hundzisa.