Tindhawu leti ku paka ku yirisiweke eka tona
U nga si siya movha wu yimile, kambela swikombiso ni milawu ya ntolovelo. Ku nga vi kona ka milayini leyi pendiweke a swi endli ndhawu yin’wana ni yin’wana yi pfumeleriwa. Ku paka ku yirisiwile hinkwako laha ku yima ku yirisiweke ni hinkwako laha ku yirisiwaka hi xikombiso. Landzela xileriso xa le nawini xa phorisa ra gondzo; ku yima hi xivangelo lexi nga ehandle ka vulawuri bya muchayeri swi hambana ni ku hlawula ndhawu yo paka.
- U nga paki endzeni ka 1.5 m eka tlhelo rin’wana ni rin’wana ra pompi ya vatimamulilo etlhelo rin’we ra gondzo.
- U nga fihli xikombiso xa swifambo swa gondzo.
- U nga phumeli endleleni ya lava fambaka hi milenge kumbe ku sivela nghenelo wa swifambo wa mani na mani kumbe wa munhu.
- U nga paki endhawini leyi sivelaka mutirhisi un’wana wa gondzo ku vona kumbe ku hundza hi vuhlayiseki.


Ehandle ka ndhawu ya le dorobeni
U nga paki exiphemuni xa ku chayela xa gondzo ra mani na mani ehandle ka ndhawu ya le dorobeni. Ku hava xiphemu xa movha lowu pakiweke lexi nga vaka endzeni ka 1 m ya makumu ya xiphemu xa ku chayela. Khwaxi ri le handle ka xiphemu xa ku chayela, kambe ri nga ha lala ngopfu ku fikelela xivandla xexo. Pima ku ya eka xiphemu xa movha hinkwawo lexi nga kusuhi, ku nga ri tayere ra le handle ntsena.
Loko ku nga ri na ndhawu leyi pfumeleriweke ni leyi hlayisekeke, yana mahlweni eka ndhawu leyi faneleke yo yima kumbe ku paka. Mavoni ya khombo a ma herisi xilaveko xa mpfhuka kumbe ku pfumelela ku siya movha eka layini leyi tirhaka.
Endzeni ka ndhawu ya le dorobeni
Ku paka ka le dorobeni ku ni swipimelo leswi engetelekeke swa mpfhuka ni ndhawu. Kambela tlhelo ro tshinela ku tsemakanya u nga si pima ndhawu ya rona leyi sirheleriweke.
Hlaya tiphaneli ta mune ta mdwebo hi ku hambana. Phaneli ya 1 yi komba ndhawu ya 9 m leyi ku nga pakiwiki eka yona loko ku tshineleriwa ku tsemakanya ka lava fambaka hi milenge; phaneli ya 2 yi komba xivandla xa 5 m xa ku hlangana ka magondzo; phaneli ya 3 yi komba 1.5 m eka tlhelo rin’wana ni rin’wana ra pompi ya vatimamulilo; phaneli ya 4 yi komba movha hinkwawo wu ri kwalomu ka 1 m ehandle ka makumu ya xiphemu xa ku chayela ehandle ka ndhawu ya le dorobeni. Ndhawu yo tshwuka yi maka ku yirisiwa eka ku tshinela ku tsemakanya, ku nga ri mpfumelelo wo paka kun’wana. Ku yirisiwa kun’wana ka ha tirha. Tiphaneli a ti dirowiwanga hi mpimo wa xiviri.
- U nga paki endzeni ka 9 m etlhelo ro tshinela ndhawu yo tsemakanya ya lava fambaka hi milenge.
- U nga paki endzeni ka 5 m ya ku hlangana ka magondzo.
- U nga paki ehenhla ka xitirhisiwa xo sungula ku tirha ka rhoboto.
- Paka kusuhi ni makumu ya ximatsi: handle ka vhili ra ximatsi a ku fanelanga ku va ku hundza 450 mm endzeni ka xiphemu xa ku chayela ku suka emakumu, handle ka loko lulamiso lowu tirhaka wu lerisa leswi hambaneke hi nawu.
- U nga paki exiphemuni xa ku chayela lexi anameke ehansi ka 5.5 m.
- U nga paki eka xihlala xa swifambo, ndhawu ya mabindzu ya lava fambaka hi milenge kumbe layini ya lava fambaka hi milenge.

Xiyimo lexi hlamuseriwaka
Ndhawu ya kerb yi lehe 2 m naswona yi ni pompi ya vatimamulilo exikarhini. Movha lowutsongo wu nga ha nghena, kambe ndhawu leyi yirisiweke yi fika eka 1.5 m eka tlhelo rin’wana ni rin’wana ra pompi. U nga tirhisi ndhawu yoleyo. Ku nghena hi vukulu ni xivandla xa le nawini i swikambelo swo hambana.
U nga si famba u wu siya
Kambela swikombiso, ndhawu, swivandla ni ku sivela; tiyisa movha leswaku wu nga fambi u tima njhini u nga si wu siya wu nga languteriwi. Tlhela u kambela vanhu ni swifambo u nga si pfula rivanti kumbe ku suka endzhaku.
Swihlovo swa vuxokoxoko
- Department of Transport - SA Learner Driver Manual: Rules of the Road (practicek53.co.za) · 1.01 (body), June 2012 · tluka 35
- Department of Transport - SA Learner Driver Manual: Road Traffic Signs (practicek53.co.za) · 1.00, June 2012 · tluka 13, 52