Funda umdwebo usendaweni yomtjhayeli
Funda imidwebo yekoloyi elula uhlezi esitulweni somtjhayeli. Ivili lokutjhayela lingesokudla kulezi iimbonelo. Sebenzisa umdwebo oneenomboro nethebula leengcenye: iinthombe zeenkoloyi ezihlukileko zitjengisa bona amaswitjhi neembambo akukafaneli kube neembumbeko namkha iindawo ezifanako.

Madanisa ukuhlelwa kwamagiya wesandla nokwe-othomethikhi
Ekuhlelweni kwamagiya wesandla okutjengisiweko, amapedali amathathu yitlatjhi 8 ngesinceleni, ibhurege 9 phakathi ne-akseleleyitha 10 ngesokudla. Isibambo samagiya 6 nebhurege yokupaka 7 ziinlawuli ezihlukileko. Indawo yepedali ayisiwo umsebenzayo: funda kokubili.
Ukuhlelwa kwe-othomethikhi kunebhurege 9 ne-akseleleyitha 10, kodwana akunapedali yetlatjhi 8. Isikhethi samagiya sisebenza ngendlela ehlukileko kunesibambo samagiya wesandla. Ungangezi itlatjhi engekho emdwebeni we-othomethikhi ngombana iinomboro zeenlawuli zisuka ku-7 ziye ku-9.
Umthombo uthi ezinye iinkoloyi zinebhurege yokupaka esetjenziswa ngenyawo. “Ibhurege yokupaka” ihlathulula umsebenzi; “ibhurege yesandla” ayiqinisekisi bona zoke iinkoloyi zisebenzisa isibambo sesandla. Ipedali namkha isibambo kufanele sihlukaniswe nebhurege yokujamisa nakukhambako 9.


Iinlawuli ezineenomboro nemisebenzazo
- 1 - Isiboniboni sangaphakathi sokuqalela ngemva: qala iinthuthi ezingemva ngesiboniboni sangaphakathi.
- 2 - Isisuli sefasidere langaphambili: sisula ifasidere langaphambili, kufaka hlangana nalokha izulu linciphisa ukubona.
- 3 - Iimboniboni zangaphandle zokuqalela ngemva: qala iinthuthi ezingemva nemahlangothini; khetha isiboniboni sesokudla nawuhlola ihlangothi langemva lesokudla.
- 4 - Ivili lokutjhayela: litjhugulula indlela yekoloyi.
- 5 - Iswitjhi yesikhombandlela: yazisa ihloso yokujikela ngesinceleni namkha ngesokudla, namkha yokutjhugulula indlela.
- 6 - Isibambo namkha isikhethi samagiya: sikhetha igiya; ukutjhentjha igiya lesandla kubandakanya netlatjhi 8.
- 7 - Ibhurege yokupaka: ibamba ikoloyi epakiweko ijame.
- 8 - Itlatjhi: isiza ukufaka namkha ukukhupha igiya ekoloyini yamagiya wesandla; ayikho ekuhlelweni kwe-othomethikhi.
- 9 - Ibhurege yokujamisa nakukhambako: isilawuli senyawo esinciphisa ibelo namkha sijamise ikoloyi.
- 10 - I-akseleleyitha: isilawuli senyawo esandisa ibelo; asisiso isilawuli sesandla.
- 11 - Ihutha: iyelelisa abanye abasebenzisi bendlela ukusiza ukuvikela ukutjhayisana.
Ukutjhentjha amagiya nokulawula ibelo
Ekoloyini yamagiya wesandla, ukutjhentjha amagiya kusebenzisa isibambo samagiya 6 netlatjhi 8 ndawonye. Isibambo sikhetha igiya ngesikhathi itlatjhi isiza ukulifaka namkha ukulikhupha. Isibonelo sekoloyi elula godu sikhomba itlatjhi njengesilawuli esivimbela ukucima kwenjini msinyana ngaphambi kokujama ngokupheleleko.
Hlola isiboniboni saphakathi 1 ngaphambi kokutjhentjha ibelo namkha kokusebenzisa ibhurege, njengombana iimbonelo zekoloyi elula zomthombo zifuna. Ibhurege 9 inciphisa ibelo namkha ijamise ikoloyi; i-akseleleyitha 10 yandisa ibelo. Ukuqala ngemva kukusiza uzwisise ubujamo beenthuthi ngaphambi kwetjhuguluko leyo.
Ukujama nokupaka
Sebenzisa ibhurege yokujamisa nakukhambako 9 ukunciphisa ibelo namkha ukujamisa ikoloyi ekhamba, kufaka hlangana nombuzo womthombo wokuyazi ekujameni okurhabako. Sebenzisa ibhurege yokupaka 7 ukubamba ikoloyi ijame ngemva kokupaka namkha nawuyitjhiya inganamtlhogomeli. Ungahlanganisi ukujamisa ikoloyi nokuyibamba ipakiwe.
Ibanga lokujama liyanda endleleni emanzi ngebelo elikhulu. Umkhweli namkha umthwalo nawo wandisa ibanga lokujama eemibonelweni zomthombo. Ungacabangi bona ibanga lokujama lizokuhlala linjalo ngemva kokutjhugulula esinye nesinye salezi zimo.
Ukubona, ukutjengisa nokutjhugulula indlela
Ngaphambi kokutjhugulula indlela, qala ngeemponiboni ezifaneleko bese usebenzisa isikhombandlela 5 ukwazisa indlela oyihlosileko. Ivili lokutjhayela 4 libese litjhugulula indlela. Isiboniboni saphakathi 1 neemponiboni zangaphandle 3 ndawonye ziphelelisa okufunwa mthombo kokubona ngemva nemahlangothini.
Ekujikeni okubukhali ngekoloyi elula yamagiya wesandla, umthombo ubala 1, 4, 6, 8, 9 no-10: isiboniboni saphakathi, ivili lokutjhayela, isibambo samagiya, itlatjhi, ibhurege ne-akseleleyitha. Funda bona ngasinye sinikela ini. Irhelo alisiwo umlayo wokugandelela woke amapedali ngesikhathi sinye.
Ukubona kuhle, iinlinganisi nokuyelisa abanye abasebenzisi bendlela
Isilinganisi sebelo sitjengisa ibelo; i-akseleleyitha itjhentjha ibelo. Isibambo sesisuli sisebenzisa iinsuli zefasidere langaphambili; isibambo sesikhombandlela sitjengisa indlela. Ihutha iyelelisa abanye abasebenzisi bendlela. Iinlawuli lezi zingaba seduze nevili lokutjhayela ngaphandle kokwenza umsebenzi ofanako.

Iimbonelo ezihlathululiweko nokubuyekeza
Isibonelo: izulu lithoma ngesikhathi kufanele unciphise ibelo. Iinsuli 2 zisebenza efasidereni langaphambili, isiboniboni 1 sinikela ilwazi langemva, begodu ibhurege 9 inciphisa ibelo. Ubuso bendlela obumanzi nabo bandisa ibanga lokujama. Isilawuli sinye asikwazi ukwenza yoke imisebenzi emine.
Isibonelo: usuka emdwebeni wamagiya wesandla uye emdwebeni we-othomethikhi. Isilawuli esingekho yitlatjhi 8. Ibhurege 9 ne-akseleleyitha 10 zisekhona, begodu ibhurege yokupaka isenomsebenzi ohlukileko wokubamba.
Buyekeza: thola isilawuli ngasinye esinenomboro, hlathulula amapedali wamagiya wesandla newe-othomethikhi, hlukanisa ibhurege yokujamisa nakukhambako neyokupaka, begodu uhlanganise ukubona, ukutjengisa, ukubonakala nokutjhentjha amagiya neenlawuli ezifaneleko. Sebenzisa izimo zebanga lokujama ebujamweni obupheleleko.
Iinkomba zemithombo
- Department of Transport - SA Learner Driver Manual: Vehicle Components and Controls (practicek53.co.za) · 1.00, June 2012 · ikhasi 8, 9, 10, 11