Mvelaphanḓa ya u guda nga u angaredza
Milayo ya bada · Mahala · Ngudo

Mabande a tsireledzo na zwivhofhi zwa vhana

Vhofhani muṋameli muṅwe na muṅwe zwavhuḓi ni shumise mulayo wa ṅwana muṱuku u siho kha bugu ya 2012.

Mabande a tsireledza na vhaṋameli vha murahu

Shumisani bande ḽa tsireledzo ḽo dzheniswaho musi ni tshi tshimbila phanḓa. Hezwi zwi katela vhaṋameli vha murahu, hu si mureili na muṋameli wa phanḓa fhedzi. Mureili u tea u khwaṱhisedza uri vhaṋameli vha a tevhedza. Muthu muhulwane u tea u shumisa tshidulo tshi re hone tshi re na bande kha mutevhe wonoyo a sa athu u dzula tshiduloni tshi si na bande.

Vhofhani tshivhofhi ni sa athu u tshimbila ni tshi shumise nga nḓila tsho itelwaho yone. U vha tsini na hayani, u tshimbila nga zwiṱuku kana u fara ṅwana a zwi sivi tshivhofhi tshi ṱoḓeaho. U dzudza ṅwana kha milenzhe ya muthu a zwi sivi tshidulo tsha ṅwana.

Zwigwada zwa ṅwana na muthu muhulwane kha bugu

Kha milayo iyi, bugu i ṱalusa ṅwana sa muthu wa miṅwaha miraru u swika fumi-iṋa, nga nnḓa ha uri muthu o lapfaho u fhira 1.5 m u dzhiiwa sa muhulwane. Muthu wa miṅwaha i fhiraho fumi-iṋa na ene ndi muhulwane kha mulayo. Tshigwada tsha vhutshetshe tsha fhasi ha miṅwaha miraru tshi ṱaluswa nga tshoṱhe kha tshanduko ya murahu.

Kha tshigwada tsha ṅwana muhulwane, shumisani tshivhofhi tsha ṅwana tsho teaho hune tsha vha hone; arali tshi siho, shumisani bande ḽa tsireledzo ḽi re hone. Arali hu si na tshidulo tshi re na bande nahone tshiendedzi tshi na tshidulo tsha murahu, ṅwana u tea u dzula murahu. Nḓila iyi ya u fhedzisela a i bvisi ṱhoḓea yo tiwaho ya tshivhofhi tsho teaho tsha vhana vhaṱuku.

Vhana vha fhasi ha miṅwaha miraru vha ṱoḓa tshivhofhi tsho teaho

Mulayo wa murahu wa vhana vhaṱuku u ṱoḓa uri mureili a khwaṱhisedze uri ṅwana wa fhasi ha miṅwaha miraru u tshimbila kha tshivhofhi tsha ṅwana tsho teaho. Vhulivhisi ha tshiofisi ha vundu vhu rekhoda u thoma u kombetshedzwa hawo u bva nga 1 May 2015. Bugu ya 2012 yo vha hone ṱhoḓea iyi i sa athu u vha hone nahone u sa i katela hayo a hu tei u vhalwa sa thendelo ya u hwala ṅwana muṱuku a songo vhofhiwaho.

Mulayo u bula thendelo yo khetheaho ya minibus, midibus kana bisi zwi shumaho hu tshi badelwa. Thendelo i ṱumanywa na lushaka lwa tshiendedzi na mushumo zwivhili: goloi ya muthu kana lwendo lwa muṱa lwa nga misi a zwi dzheni khayo nga u vhidza muṋameli murengi.

U vhuyelela murahu na u paka

Mulayo wo ṱoliwaho u vhofholola vhuḓifhinduleli ha muthu muhulwane ha u ambara bande musi a tshi vhuyelela murahu kana u dzhena kana u bva fhethu ha u paka. Ndi thendelo ṱhukhu ya u tshimbidza, hu si thendelo ya u reila badani ni songo vhofha musi no bva tshikhalani. A i tei u shumiswa sa thendelo yo angalalaho ya u sa tevhedza vhuḓifhinduleli ho fhambanaho ha zwivhofhi zwa vhana kana vhana vhaṱuku.

Tshileludzi tsha nyimele

Ṅwana wa miṅwaha mivhili u tshimbila goloini ya muṱa kha lwendo lwa zwiṱaraṱa zwi si gathi fhedzi. Muthu muhulwane u ṋekedza u fara ṅwana murahu. Ṅwana muṱuku u kha ḓi ṱoḓa tshivhofhi tsha ṅwana tsho teaho: a si tshikhala tshipfufhi kana zwanḓa zwa muhulwane zwine zwa swikelela mulayo.

Zwiko zwa mafhungo